NỘI LUẬT HÓA PHÁN QUYẾT CỦA TRỌNG TÀI NƯỚC NGOÀI Ở VIỆT NAM: KINH NGHIỆM TỪ CÔNG ƯỚC NEW YORK NĂM 1985

trong-tai-nuoc-ngoai

Nội luật hóa phán quyết của trọng tài nước ngoài đã và đang được Việt Nam quan tâm hơn. Đặc biệt là khi phán quyết của trọng tài có tác động lớn trong kết quả của các vụ giải quyết tranh chấp.

Công ước New York năm 1958 quy định về phán quyết của trọng tài nước ngoài

Công ước New York năm 1958 đã đề ra các tiêu chuẩn pháp lý chung cho việc công nhận và đảm bảo cho thực thi các thỏa thuận cũng như phán quyết của trọng tài nước ngoài. Theo công ước, các quốc gia thành viên trong công ước không được có hành vi phân biệt đối xử với các quyết định của trọng tài nước ngoài. Bên cạnh đó, các nước thành viên còn có nghĩa vụ phải bảo đảm các phán quyết của trọng tài nước ngoài được công nhận và có khả năng thực thi tương tự như trọng tài trong nước.

Trong cuốn hướng dẫn Công ước New York năm 1958 của Hội đồng Trọng tài thương mại quốc tế (ICCA) có viết: “Hình thức trọng tài là phương thức giải quyết tranh chấp, trong đó các bên tranh chấp thống nhất đưa tranh chấp ra cho một bên thứ ba là bên sẽ đưa ra quyết định chung thẩm và có tính ràng buộc thay vì giải quyết bằng Tòa án”. Như vậy, phán quyết của trọng tài nước ngoài có 3 đặc điểm:

  • Có sự đồng thuận trên cơ sở thỏa thuận của các bên.
  •  Là biện pháp giải quyết tranh chấp có hiệu lực pháp luật ngay và ràng buộc các bên.
  •  Là phương pháp giải quyết tranh chấp thay thế cho tố tụng tại Tòa án.

Công ước New York quy định các quốc gia thành viên phải thừa nhận phán quyết của trọng tài viên được đưa ra ngoài lãnh thổ của quốc gia đó. Phán quyết của trọng tài viên nước ngoài phải được thực thi tương tự như với các quyết định của hệ thống cơ quan tư pháp của Nhà nước cũng như Tòa án của địa phương, có thể áp dụng các biện pháp bảo vệ để thực thi phán quyết.

trong-tai-nuoc-ngoai

Việt Nam nội luật hóa phán quyết của trọng tài nước ngoài theo Công ước New York năm 1958

Giải quyết tranh chấp bằng trọng tài đang ngày càng trở thành xu thế của các vụ tranh chấp trong và ngoài nước. Việc thừa nhận và cho thực thi phán quyết của trọng tài nước ngoài đang và đã được nhiều quốc gia áp dụng theo Công ước New York năm 1958. 

Năm 1995, Việt Nam đã ký Quyết định số 453/QĐ-CTN về tham gia Công ước New York về công nhận và cho thực thi phán quyết của trọng tài nước ngoài. Ngoài ra, Việt Nam cũng đã ký kết Hiệp định song phương với 18 quốc gia, trong số đó có 14 hiệp định về tương trợ tư pháp về quy định công nhận và cho thực thi quyết định phán xử của trọng tài nước ngoài.

Sau khi tham gia Công ước, việc nội luật hóa các quy định của Công ước được thể hiện đầu tiên là tại Pháp lệnh công nhận và cho thực thi tại Việt Nam quyết định của trọng tài nước ngoài ban hành ngày 14/9/1995; sau đó là Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2004, hiện tại là Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015. Đây chính là những cơ sở pháp lý cho việc công nhận phán quyết của trọng tài nước ngoài tại nước ta.

trong-tai-nuoc-ngoai

Pháp luật Việt Nam về phán quyết của trọng tài nước ngoài

Quy định tại Khoản 11 Điều 3 Luật Trọng tài Thương mại năm 2010 quy định trọng tài nước ngoài là người được thành lập theo pháp luật trọng tài nước ngoài do các bên xảy ra tranh chấp đồng thuận chọn để tiến hành giải quyết tranh chấp trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam hoặc ngoài lãnh thổ Việt Nam. Phán quyết của trọng tài nước ngoài tuyên bố ở trong lãnh thổ Việt Nam hoặc ngoài Việt Nam nhằm giải quyết tranh chấp được thỏa thuận lựa chọn bởi các bên tranh chấp.

Phán quyết của Trọng tài nước ngoài được công nhận nếu quốc gia đó và Việt Nam cùng là thành viên của điều ước quốc tế về công nhận và cho thực thi phán quyết của Trọng tài nước ngoài. Phán quyết của trọng tài nước ngoài được cho thi hành và công nhận tại Việt Nam là phán quyết cuối cùng của Hội đồng trọng tài giải quyết toàn bộ nội dung vụ tranh chấp, chấm dứt tố tụng trọng tài và có hiệu lực cho thực thi.

Việc Việt Nam nội luật hóa quy định về phán quyết của trọng tài nước ngoài là việc làm tất yếu để đảm bảo tính bao quát của pháp luật Việt Nam trên tất cả các phương diện, lĩnh vực xã hội. Quy định này cũng thể hiện được tính pháp lý trong phán quyết của trọng tài trong nước và ngoài nước, tránh các rủi ro không đáng có khi tiến hành giải quyết tranh chấp.

Tài liệu tham khảo

  1.   Luật Trọng tài Thương mại năm 2010
  2.   Bộ luật Dân sự năm 2015
  3.   Công ước New York năm 1958

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *